Um NIKK

NIKK – Norræna kvenna- og kynjarannsóknastofnunin er samnorræn þekkingar- og upplýsingamiðstöð. NIKK er til húsa í Óslóarháskóla og er fjármögnuð af Norrænu ráðherranefndinni (NMR).

Hlutverk NIKK er að samhæfa norrænar kynjafræðirannsóknir og stefnumótun í jafnréttismálum.

Starfsemi NIKK fer fram í samráði við norrænu jafnréttismálaráðherrana (MR-JÄM) og embættismannanefndina á sviði jafnréttismála (ÄK-JÄM).

NIKK starfar náið með þeirri ríkisstjórn sem gegnir formennsku í norrænu samstarfi hverju sinni með það að leiðarljósi að lifandi og virk norræn stefna í jafnréttismálum byggi á traustum grunni.

NIKK tekur þátt í framkvæmd norrænnar samstarfsáætlunar í jafnréttismálum: „Með áherslu á kyn er stefnt að jafnréttisþjóðfélagi (2006-2010)“.

Starfsemi NIKK er tvíþætt:

Verkefni og viðburðir: NIKK tekur frumkvæði að og sér um samræmingu og framkvæmd verkefna sem varpa eiga ljósi á mikilvæg atriði í jafnréttis- og kynjamálum. Í því felast rannsókna- og þróunarverkefni, rannsóknir, yfirlit og skýrslur.

Rannsókna- og upplýsingamiðlun: NIKK greinir frá norrænum kynjarannsóknum og jafnréttisstarfi, aðallega á vef NIKK og tímaritinu NIKK magasin (á ensku) og sinnir almennri upplýsingamiðlun. Starfsfólk NIKK sinnir einnig sérfræðingsverkefnum, heldur fyrirlestra og birtir greinar. NIKK hefur umsjón með útgáfu fræðiritanna NORA: Nordic Journal of Women's Studies (á ensku) og NORMA: Norrænu tímariti um karlmennskurannsóknir (á ensku). NIKK starfar náið með rannsóknarstofnunum og upplýsingaveitum á Norðurlöndunum.

Saga

Solveig Bergman, forstöðumaður NIKK, var fyrsti umsjónarmaður norrænna kvennarannsókna á árunum 1991-1994 þegar Norræna ráðherranefndin fól henni að gera úttekt um hugsanlega stofnun norrænnar stofnunar á sviði kvenna- og kynjarannsókna. Í kjölfar þeirrar skýrslu var NIKK sett á fót árið 1995. Lesið einnig skýrsluna Satsningar och samarbete. Nordisk kvinno- och könsforskning under 20 år (pdf), en þar er greint frá þróun norrænna kvenna- og kynjarannsókna á tímum aukinnar alþjóðavæðingar og eflingar félaga og félagasamtaka. Í skýrslunni er greint frá samstarfi sem komst á milli norrænna fræðimanna í kvenna- og kynjarannsóknum á níunda og tíunda áratug 20. aldar.

„Norræn nytsemi“

Norrænt samstarf er eitt elsta og viðamesta svæðasamstarf í heiminum í dag, en aðilar að því eru Danir, Finnar, Íslendingar, Norðmenn og Svíar auk Álandsbúa, Færeyinga og Grænlendinga.

Samstarfið eflir samhug Norðurlandabúa enda er þar borin virðing fyrir því sem líkt er og ólíkt með þjóðunum. Þá veitir það hagsmunum Norðurlandanna brautargengi á alþjóðavettvangi og hlúir að góðum samskiptum nágrannaþjóðanna.

Samstarfið komst formlega á árið 1952 þegar Norðurlandaráð var stofnað sem samstarfsvettvangur þjóðþinga og ríkisstjórna Norðurlandanna. Árið 1962 undirrituðu ríkin Helsinki-sáttmálann en hann hefur æ síðan verið grundvöllur norræns samstarfs. Árið 1971 var Norræna ráðherranefndin formlega stofnuð sem samstarfsvettvangur norrænu ríkisstjórnanna og yfirvalda sjálfsstjórnarsvæðanna Álandseyja, Færeyja og Grænlands.